Taal - Estisch

Taal  >  Estisch

Estisch

Het Estisch (eesti keel) is de officiële taal van de republiek Estland. De taal, die ook Estlands, Estnisch of Ests wordt genoemd, heeft ongeveer 1 miljoen sprekers. Daarmee is het, na het IJslands en Maltees, op twee na de kleinste taal in Europa die op alle niveaus (wetgeving, rechtspraak, wetenschap, literatuur) gebruikt wordt.

Het Estisch behoort tot de Finoegrische talen en binnen die familie tot de Oostzeefinse talen. Tot die groep talen, die rond de Finse Golf worden gesproken, behoort ook het Fins, een taal die de meeste Esten zonder veel moeite kunnen verstaan. Omgekeerd geldt dat trouwens minder: behalve de verwantschap tussen de talen speelt ook het feit dat de Esten vertrouwd zijn met het Fins een rol, bijvoorbeeld doordat ze steeds de Finse televisie konden ontvangen en doordat Estland druk wordt bezocht door Finse toeristen.

Het Estisch is niet verwant met het Lets of het Litouws – dit zijn Baltische of, nog beter, Oost-Baltische talen – en evenmin met het Slavische Russisch.

Het Estisch heeft van alle omringende talen invloed ondergaan. Er zijn oude Germaanse, Baltische en Slavische leenwoorden uit de tijd dat de Oostzeefinse familie nog één taal vormde (voor het begin van de jaartelling), bijvoorbeeld de woorden rand (strand, Germaans), sild (brug, Baltisch) en aken (raam, Slavisch). Jonger is het grote aantal leenwoorden uit het Nederlands, de taal van de Oost-Europese hout- en graanhandel, die gedurende de 16e en 17e eeuw ferm in Nederlandse handen was. Zodoende zijn er veel Vroegnieuwnederlandse leenwoorden overgenomen in het Estisch en aangezien de Estische spellingsregels op sommige punten overeenkomen met de Nederlandse, is er een groot aantal woorden die in het Nederlands en in het Estisch identiek zijn, bijvoorbeeld: klooster, kaart, kroon, kraan. Andere wijken een beetje af, maar zijn toch heel herkenbaar: hoov (hof), triikima (strijken), pott (pot) en pann (pan). Voor de Nederlandse invloed was er ook een invloed van het Nedersaksisch (de taal van de Hanze), maar deze invloed is niet zo sterk geweest op het Estisch als bijvoorbeeld op het Zweeds en het Noors. Het aantal Russische leenwoorden (uit de 20e eeuw) is vrij beperkt. Wel is de invloed van het Engels tegenwoordig groot. Het Estisch heeft minder dan het Fins de neiging om eigen, puristische woorden te gebruiken voor nieuwe zaken (telefon, instituut, maar wel arvuti voor computer).

Land (geografie)

Estland

Estland (Estisch: Eesti) officieel de Republiek Estland (Eesti Vabariik) is een land in Noordoost-Europa, dat in het westen wordt begrensd door de Oostzee, in het noorden door de Finse Golf, in het oosten door Rusland en in het zuiden door Letland. Het is het noordelijkste en kleinste van de drie Baltische landen, en het onderscheidt zich van de andere Baltische landen Letland en Litouwen door onder andere de taal, die Finoegrisch is en niet Baltisch. Op 1 januari 2011 werd de Estische kroon vervangen door de euro. Estland is lid van de EU en lid van de NAVO.

Vanaf de 7de eeuw vestigden zich Vikingen op de Estlandse kusten. In 1202 werd Estland bezit van de Zwaardbroeders, een aan de Duitse Orde verwante geestelijke ridderschap, die de heidense bevolking met geweld kerstende (Noordelijke Kruistochten). Het zuidelijk deel bleef met het huidige Letland onder gezag van de Orde maar het noordelijk deel kwam in 1224 onder de Deense koning, Waldemar II van Denemarken, en ging in 1346 over aan de Orde (Waldemar IV van Denemarken verkoopt het hertogdom Estland). Inmiddels waren naast de hoofdstad Reval (nu Tallinn) een tiental burchten en daarbij kleine steden gesticht, van waaruit het land militair en economisch werd beheerst. De steden behoorden tot het Verbond van de Hanze en werden bevolkt door een burgerij die oorspronkelijk afkomstig was uit het noorden van het Rooms-Duitse Rijk. Na de Reformatie ontwikkelde de ridderschap zich tot een kaste van grootgrondbezitters die negen tiende van het landoppervlak bezat. De stedelijke burgerij bleef Duits van cultuur en luthers wat haar godsdienst betreft. De culturele invloed van Rusland was sinds de 19de eeuw ook groot.

Taal

Estonian language (English)  Lingua estone (Italiano)  Estisch (Nederlands)  Estonien (Français)  Estnische Sprache (Deutsch)  Língua estoniana (Português)  Эстонский язык (Русский)  Idioma estonio (Español)  Język estoński (Polski)  爱沙尼亚语 (中文)  Estniska (Svenska)  Limba estonă (Română)  エストニア語 (日本語)  Естонська мова (Українська)  Естонски език (Български)  에스토니아어 (한국어)  Viron kieli (Suomi)  Bahasa Esti (Bahasa Indonesia)  Estų kalba (Lietuvių)  Estisk (Dansk)  Estonština (Česky)  Estonca (Türkçe)  Естонски језик (Српски / Srpski)  Eesti keel (Eesti)  Estónčina (Slovenčina)  Észt nyelv (Magyar)  Estonski jezik (Hrvatski)  ภาษาเอสโตเนีย (ไทย)  Estonščina (Slovenščina)  Igauņu valoda (Latviešu)  Εσθονική γλώσσα (Ελληνικά)  Tiếng Estonia (Tiếng Việt) 
 mapnall@gmail.com