Dil - Kazakça

Dil  >  Kazakça

Kazakça

Kazakça veya Kazak Türkçesi, (Kazakça: қазақ тілі), Kıpçak öbeğine ait, Kazakistan'da konuşulan çağdaş Türki dillerden biridir. Noğay ve Karakalpak Türkçesine yakındır.

Dünya'da yaklaşık 16 milyon kişi, Kazakistan'da da 10 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır. Moğolistan'ın batı bölgesindeki Bayan Ölke (diğer adı Bayan Ölgey) eyaletinde yaşayan Kazak Türkleri Kazakistan'ın kullandığı alfabeyi kullanarak Kazak Türkçesi yazmaktadırlar. Bayan Ölgey'de oturanların çoğu %88,7 oranla Kazak Türkleridir. Bu bakımdan eyalet nüfusunun %98'i kadarını Türk halkları oluşturmaktadır. İldeki önemli bir nüfus Kazak Türkçesi konuşmaktadır.

Türkçe asıllı kelimelerde; baştaki y'ler j'ye (yok → joq, yıl → jıl, yay → jay), ç'ler ş'ye (ağaç → ağaş, aç → aş), ş'ler s'ye (aş → as, boş → bos, baş → bas) dönüşmüştür. Eklerde de aynı değişme olur: Qazaqşa (Kazakça)… Yabancı asıllı kelimelerde bu değişmeler görülmez: şükir (şükür). Kazakça bir kelime birleşik ya da alıntı bir kelime değilse ikinci heceden sonra yuvarlak ünlü barındırmaz ve bu uyumu bâzı alıntı kelimelere uydurmuştur.

J harfiyle yazılan kelimeler bâzı ağızlarda c olarak söylenmektedir: Jasaymız (yapıyoruz, yapacağız)- casaymız

Ayrıca konuşma dilinde ilk hecede ö ya da ü gelirse ikinci ve üçüncü hecelerde de gelebilir. Bu yazıda olmaz.

Örnek: Körgende (yazılış) - Körgöndö (okunuş) "gördüğünde"

Kazakçada üç farklı şimdiki zaman vardır. Jalpı osı şak (genel şimdiki zaman), nak osı şak (kesin şimdiki zaman), negaybıl osı şak (belirsiz şimdiki zaman).

Ülke

Kazakistan

Kazakistan, (Kazakça: Қазақстан, Qazaqstan, ) resmî adıyla Kazakistan Cumhuriyeti, Orta Asya ve Doğu Avrupa’daki bağımsız devlettir. Kazakistan, (Azerbaycan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kırgızistan, Özbekistan, Türkiye, ve Türkmenistan ile birlikte) günümüzdeki yedi bağımsız Türk devletinden biri olup Türk Konseyi ve TÜRKSOY'un üyesidir. 2.727.300 km2 yüzölçümü ile (Batı Avrupa'nın yüzölçümü kadar) dünyanın en büyük dokuzuncu ülkesidir. Müslüman ülkelerin ve Türk devletlerinin yüzölçümü bakımından en büyüğü, doğal kaynaklar bakımından da en zenginidir. Kazakistan Türk tarihinin önemli devletlerinden olan Saka, Hun, Göktürk, Kıpçak, Karahanlı, Altın Ordu gibi devletlerin merkezüssü, Kıpçak, Oğuz, Karluk gibi Türk boylarının beşiği olmuştur.

Dil

Kazakh language (English)  Lingua kazaka (Italiano)  Kazachs (Nederlands)  Kazakh (Français)  Kasachische Sprache (Deutsch)  Língua cazaque (Português)  Казахский язык (Русский)  Idioma kazajo (Español)  Język kazachski (Polski)  哈萨克语 (中文)  Kazakiska (Svenska)  Limba kazahă (Română)  カザフ語 (日本語)  Казахська мова (Українська)  Казахски език (Български)  카자흐어 (한국어)  Kazakin kieli (Suomi)  Bahasa Kazak (Bahasa Indonesia)  Kazachų kalba (Lietuvių)  Kasakhisk (Dansk)  Kazaština (Česky)  Kazakça (Türkçe)  Казашки језик (Српски / Srpski)  Kasahhi keel (Eesti)  Kazaština (Slovenčina)  Kazak nyelv (Magyar)  Kazaški jezik (Hrvatski)  ภาษาคาซัค (ไทย)  Kazaščina (Slovenščina)  Kazahu valoda (Latviešu)  Καζακική γλώσσα (Ελληνικά)  Tiếng Kazakh (Tiếng Việt) 
 mapnall@gmail.com