Kaart (cartografie) - Polen (Republic of Poland)

Polen (Republic of Poland)
Vlag van Polen
Polen (Pools: Polska), officieel de Republiek Polen (Pools: Rzeczpospolita Polska), is een land in Centraal-Europa. In het westen wordt het begrensd door Duitsland (Oder-Neissegrens), in het zuiden door Tsjechië en Slowakije, in het oosten door Litouwen, Wit-Rusland en Oekraïne en in het noorden door de Oostzee en de Russische exclave Kaliningrad. Polen heeft een oppervlakte van en een inwonertal van. De hoofdstad en grootste stad van het land is Warschau.

De West-Slavische Polanen vestigden zich vanaf de zesde eeuw in de regio tijdens de Grote Volksverhuizing. Vorst Mieszko I geldt met zijn bekering tot het christendom in 966 als grondlegger van de eerste Poolse staat, een gebied dat onder zijn bewind grotendeels samenviel met de huidige landsgrenzen. Het Koninkrijk Polen werd in 1025 opgericht en zou zich later samenvoegen tot het Pools-Litouwse Gemenebest, destijds een van de grootste rijken in Europa. Vanaf de 18e eeuw werd Polen opgedeeld door rivaliserende grootmachten, waardoor het in 1795 geheel van de kaart verdween. Na de Eerste Wereldoorlog ontstond de onafhankelijke Tweede Poolse Republiek, maar niet lang daarna werd het land het slachtoffer van de Duitse bezetting. Na de Tweede Wereldoorlog was Polen via het Warschaupact verbonden aan de Sovjet-Unie. Polen liep in 1989 voorop bij de democratische revoluties die de val van het communisme inleidden.

Staatkundig is Polen een parlementaire republiek en een eenheidsstaat, onderverdeeld in 16 woiwodschappen. Polen is lid van een groot aantal internationale organisaties, waaronder de Europese Unie, de Verenigde Naties, de NAVO, de Wereldhandelsorganisatie en de OESO. Sinds het einde van het communisme en de overgang naar een vrije markteconomie is Polen een sterke economische mogendheid in Midden-Europa. Ondanks de verwoestingen die het land troffen tijdens de Tweede Wereldoorlog, is een groot deel van het Poolse culturele erfgoed bewaard gebleven. In 2019 stonden er 16 Poolse erfgoedplaatsen op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Het woord Polen is afkomstig van het Poolse woord Pole, hetgeen veld of vlakte betekent. Het woord Polska echter, wat in het Pools Polen betekent, is afgeleid van de woorden pola en lasy, wat velden en bossen betekent.

De meeste historici dateren de oprichting van een Poolse staat in 966, toen Mieszko I, heerser over een territorium dat min of meer overeenkomt met het hedendaagse Polen, zich bekeerde tot het christendom. Zijn zoon Bolesław de Dappere werd tot eerste koning gekroond en verstevigde de positie van de jonge staat in Midden-Europa. In 1025 werd het Koninkrijk Polen opgericht, dat zou bestaan tot 1385.

Onder koning Casimir de Grote (regerend van 1333 tot 1370) moderniseerde Polen; de Universiteit van Krakau (1364) werd opgericht, de economie groeide sterk en het land werd uitgebreid in oostelijke richting. In 1386 werden Polen en Litouwen in personele unie samengevoegd in het Pools-Litouws Gemenebest onder heerschappij van Władysław II Jagiełło, koning van Polen, grootvorst van Litouwen (1386-1444). Het Pools-Litouwse rijk was tussen 1386 en 1572 qua oppervlakte het grootste rijk in Europa. Het strekte zich uit vanaf de Oostzee tot aan de Zwarte Zee, met het huidige Wit-Rusland en grote delen van het huidige Oekraïne binnen zijn grenzen. Polen kreeg in 1791 de eerste geschreven grondwet in Europa.

Het hervormingsproces stopte met de verdelingen van Polen onder Rusland, Oostenrijk en Pruisen (1772, 1792 en 1795). Het tijdens de napoleontische oorlogen opgerichte Hertogdom Warschau werd door de Russische tsaren geannexeerd.

Tussen 1795 en 1918 vonden er twee grote opstanden plaats met als doel het herstel van een soeverein Polen. Beide opstanden, in 1830 en 1863 mislukten met grotere repressie van de overheersers tot gevolg. Polen kende echter een sterke bloei van het (veelal clandestiene) culturele leven, dat belangrijk was bij het in stand houden van het Poolse onafhankelijkheidsstreven. In 1915 werd door Oostenrijk-Hongarije en het Duitse Keizerrijk het Regentschap Polen opgericht in het voormalig Congres-Polen, maar oude Poolse gebieden zoals de provincie Posen (Poznań, Wielkopolska) maakten hiervan geen deel uit.

Polen herwon zijn onafhankelijkheid na afloop van de Eerste Wereldoorlog in 1918, in de vorm van de Tweede Poolse Republiek. Er werd een nieuw groter Polen opgericht, dat zijn onafhankelijkheid tegenover de Sovjet-Unie succesvol verdedigde tijdens de Pools-Russische Oorlog van 1919-1921. In die oorlog stond Polen lange tijd met de rug tegen de muur. Uiteindelijk wonnen ze toch en namen een groot stuk van Russisch grondgebied in als bufferzone. Dat waren de Russen nooit vergeten, en was een reden waarom de Sovjet-Unie het Molotov-Ribbentroppact sloot.

Op 1 september 1939 begon de Tweede Wereldoorlog met de inval in Polen door nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie. De Russen kregen hun verloren gebied terug. Alle daar levende Polen – ongeveer 1.500.000 mensen – werden naar Siberië verbannen, en moesten daar leven onder zeer erbarmelijke omstandigheden. Na overleg met Stalin, en sterke druk vanuit het Verenigd Koninkrijk, konden de Poolse mannen dienst nemen in het Britse leger. Hun vrouwen en kinderen mochten mee. Dit was de basis voor het Poolse Legioen in die oorlog. Bij de aanvang van de Tweede Wereldoorlog werd het land verdeeld tussen nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie. Polen werd zwaar getroffen tijdens de oorlog. Zestien dagen nadat Duitsland Polen aanviel, viel ook de Sovjet-Unie in het oosten aan. Twintig procent van de Poolse bevolking kwam om het leven. Verzetsactiviteiten zoals de Opstand van Warschau eindigden met bloedvergieten en verwoesting. De bouw van zes vernietigingskampen door het naziregime, waaronder Auschwitz, Sobibor en Treblinka, maakte van het bezette Polen een spil in de Holocaust. Meer dan 6 miljoen Poolse burgers kwamen om in de oorlog. 
Valuta / Taal 
ISO Valuta Symbool Significant cijfer
PLN Poolse złoty (Polish złoty) zÅ‚ 2
ISO Taal
PL Pools (Polish language)
Buurt - Land (geografie)  
Kaart (cartografie) - Polen (Republic of Poland)
Kaart (cartografie)
Nokia (bedrijf) - Kaart (cartografie) - Polen
Nokia (bedrijf)
Kaart (cartografie) - PolenPolska-mapa_satelitarna1.JPG
Polska-mapa_satelita...
983x926
freemapviewer.org
Kaart (cartografie) - Polenimage.jpg
image.jpg
1394x1694
freemapviewer.org
Kaart (cartografie) - PolenPoland-administrative_map_2006.png
Poland-administrativ...
2061x1925
freemapviewer.org
Kaart (cartografie) - PolenRelief_Map_of_Poland.png
Relief_Map_of_Poland...
1000x972
freemapviewer.org
Kaart (cartografie) - PolenUn-poland.png
Un-poland.png
3038x2364
freemapviewer.org
1818_Pinkerton_Map_o...
3691x5000
upload.wikimedia.org
1820_polish_russian_...
3990x4096
mikeeliasz.files.wor...
large_detailed_polit...
4638x3227
www.vidiani.com
poland.jpg
3458x3659
www.footiemap.com
large_detailed_road_...
3160x2964
www.vidiani.com
Un-poland.png
2364x3038
upload.wikimedia.org
large_detailed_polit...
2913x2063
www.vidiani.com
poland-map1.jpg
2592x2268
insideoutperformance...
large_detailed_touri...
2320x2499
www.vidiani.com
poland-map-2.jpg
2320x2499
www.orangesmile.com
Poland-Tourist-Map.j...
2320x2499
www.mappery.com
large_detailed_polit...
2536x2026
www.vidiani.com
poland_trans-2000.jp...
2384x1981
www.lib.utexas.edu
Poland1921-39.gif
1987x2127
kresy-siberia.com
Poland_map_modern.pn...
2000x2000
upload.wikimedia.org
Poland_map_modern_wi...
2000x2000
upload.wikimedia.org
Poland_map_blank.png
2000x2000
upload.wikimedia.org
Poland_map_simple_wi...
2000x2000
upload.wikimedia.org
poland-map.jpg
1922x2034
eurodialogue.org
Poland_Regions_map.p...
1601x2065
upload.wikimedia.org