Γλώσσα - Ουζμπεκική γλώσσα

Γλώσσα  >  Ουζμπεκική γλώσσα

Ουζμπεκική γλώσσα

Η Ουζμπεκική γλώσσα (O‘zbek tili ή O'zbekcha σε Λατινικό αλφάβητο, Ўзбек тили ή Ўзбекча σε Κυριλλικό αλφάβητο, أۇزبېك ﺗﻴﻠی σε Αραβικό αλφάβητο) είναι μία Αλταϊκή γλώσσα και επίσημη γλώσσα του Ουζμπεκιστάν. Έχει περίπου 23.5 εκατ. ομιλητές και ομιλείται κυρίως από Ουζμπέκους στο Ουζμπεκιστάν και στην Κεντρική Ασία. Το λεξιλόγιο και η γραμματική της γλώσσας είναι πιο κοντινά στην Ουιγούρ γλώσσα, ενώ έχει επιρροές από την Περσική, την Ρωσική και την Αραβική γλώσσα.Η Ουζμπεκική γλώσσα θεωρείται άμεσος απόγονος της Τσανγκατάι γλώσσας. Γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας των Τσανγκατάι Χαν και Ταμερλάνου, ενώ αναδείχθηκε από τον ποιητή Αλί-Σιρ Ναβάι κατά τον 15ο και 16ο αιώνα. Μέχρι τον 19ο αιώνα η γλώσσα χρησιμοποιούνταν σπάνια στην λογοτεχνία. Μέχρι το 1921, η Ουζμπεκική γλώσσα, μαζί με την Σαρτ θεωρούνταν δύο διαφορετικοί διάλεκτοι όμως, εκείνη τη χρονιά, ο όρος «Σαρτ» καταργήθηκε από την Σοβιετική κυριαρχία ως υποτιμητικός. Με αυτόν τον τρόπο, όλοι οι Τουρκικοί πληθυσμοί του Τουρκεστάν θα ονομάζονταν Ουζμπέκοι, αν και πολλοί από αυτούς δεν είχαν καταγωγή από την φυλή αυτή. Η γλώσσα περιέχει πολλά γλωσσικά δάνεια από την Περσική και την Αραβική γλώσσα.

Κατηγορία:Γλώσσες του Ουζμπεκιστάν

Χώρα

Τουρκμενιστάν

Το Τουρκμενιστάν (τουρκμενικά: Türkmenistan, γνωστό επίσης και ως Τουρκμενία), είναι χώρα της Κεντρικής Ασίας με έκταση 488.100 τ.χλμ. και πληθυσμό (113η στον κόσμο) 5.942.561 κατοίκους σύμφωνα με τον ΟΗΕ για το 2019. Το όνομα της χώρας σημαίνει «γη των Τουρκομάνων». Το όνομα της πρωτεύουσας, Ασγκαμπάτ, σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει «πόλη της αγάπης» ή «η πόλη όπου οικοδομήθηκε η αγάπη», που ετυμολογείται από το αραβικό ishq που σημαίνει «αγάπη» με την περσική κατάληξη abad που σημαίνει «κατοίκησε» ή «οικοδομήθηκε». Ως το 1991 αποτελούσε σοβιετική σοσιαλιστική δημοκρατία. Στα νοτιοανατολικά συνορεύει με το Αφγανιστάν, με το Ιράν στα νοτιοδυτικά, με το Ουζμπεκιστάν στα βορειοανατολικά, με το Καζακστάν στα βορειοδυτικά και με την Κασπία Θάλασσα στα δυτικά.

Το Τουρκμενιστάν έχει βρεθεί στα σταυροδρόμια των πολιτισμών για αιώνες. Στους μεσαιωνικούς χρόνους, η Μερβ ήταν μια από τις μεγάλες πόλεις του Ισλαμικού κόσμου και μία σημαντική στάση στον Δρόμο του Μεταξιού, μία διαδρομή καραβανιών που χρησιμοποιήθηκε για το εμπόριο με την Κίνα έως τα μέσα του 15ου αιώνα. Προσαρτήθηκε στην Ρωσική Αυτοκρατορία το 1881, και είχε εξέχουσα θέση στο Αντι-Μπολσεβικικό κίνημα στην Κεντρική Ασία. Το 1924, το Τουρκμενιστάν έγινε συνταγματική δημοκρατία της Σοβιετικής Ένωσης, αποτελώντας την Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Τουρκμενίας.

Κιργιζία

Η Δημοκρατία της Κιργιζίας (Кыргыз Республикасы, ) (γνωστή και ως Κιργιστάν) είναι κράτος της κεντρικής Ασίας. Περικλείεται από την Κίνα, το Καζακστάν, το Τατζικιστάν και το Ουζμπεκιστάν. Πρωτεύουσά της είναι η Μπισκέκ. Προηγουμένως ήταν δημοκρατία της Σοβιετικής Ένωσης και είναι ανεξάρτητη από το 1991. Έχει έκταση 198.500 τ.χλμ. και πληθυσμό 6.389.500 κατοίκους, σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις του 2019. Επίσημες γλώσσες της χώρας είναι η κιργιζική (μια τουρκική γλώσσα) και η ρωσική.

Η καταγεγραμμένη ιστορία του Κιργιστάν ξεπερνά τα 2.000 χρόνια, περιλαμβάνοντας μια ποικιλία πολιτισμών και αυτοκρατοριών. Το Κιργιστάν έχει βρεθεί στα σταυροδρόμια αρκετών μεγάλων πολιτισμών ως μέρος του Δρόμου του Μεταξιού και άλλων εμπορικών και πολιτιστικών διαδρομών. Επίσης, η γεωγραφική απομόνωση λόγω των υψηλών οροσειρών της χώρας, έχει βοηθήσει στη διατήρηση των αρχαίων πολιτισμών. Καθώς έχει κατοικηθεί από διάφορες ανεξάρτητες φυλές, κατά καιρούς το Κιργιστάν έχει περιέλθει υπό την ξένη κυριαρχία και έγινε ανεξάρτητο μόνο μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991.

Ουζμπεκιστάν

Το Ουζμπεκιστάν [], επίσημα η Δημοκρατία του Ουζμπεκιστάν (ουζμπεκικά: O‘zbekiston Respublikasi ή Ўзбекистон Республикаси) είναι η μόνη διπλά περίκλειστη χώρα στην Κεντρική Ασία. Έχει σύνορα με το Καζακστάν στα δυτικά και βόρεια, με το Κιργιστάν και το Τατζικιστάν στα ανατολικά, και με το Αφγανιστάν και το Τουρκμενιστάν στα νότια. Πριν το 1991, ήταν μέρος της Σοβιετικής Ένωσης.

Κάποτε μέρος της Περσικής Σαμανιδικής και αργότερα της Τιμουριδικής αυτοκρατορίας, η περιοχή κατακτήθηκε στις αρχές του 16ου αιώνα από Ουζμπέκους νομάδες, οι οποίοι ομιλούσαν μια Ανατολική τουρκική γλώσσα. Το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού του Ουζμπεκιστάν σήμερα ανήκει στην εθνοτική ομάδα των Ουζμπέκων και ομιλεί την Ουζμπεκική γλώσσα, μια γλώσσα από την οικογένεια των Τουρκικών γλωσσών.

Αφγανιστάν

Το Αφγανιστάν, επίσημα Ισλαμική Δημοκρατία του Αφγανιστάν (Περσικά: جمهوری اسلامی افغانستان,(Jomhūrī-ye Eslāmī-ye Afġānistān) Παστού: د افغانستان اسلامي جمهوریت(Da Afġānistān Islāmī Jomhoriyat')) είναι μία χώρα στην νότια κεντρική Ασία. Συνορεύει βόρεια με το Τουρκμενιστάν, Ουζμπεκιστάν και Τατζικιστάν, επί συνολικού μήκους συνόρων 1.680 χλμ., βορειοανατολικά με την αυτόνομη περιοχή Σινκιάγκ Ουιγκούρ, της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, με μήκος συνόρων 80 χλμ., καθώς και με την περιοχή Τζαμού Κασμίρ, που διεκδικεί το Πακιστάν με μήκος συνόρων 320 χλμ., ανατολικά και νότια με το Πακιστάν με συνολικό μήκος συνόρων 1810 χλμ. και δυτικά με το Ιράν, με μήκος συνόρων 820 χλμ. Έχει έκταση περίπου 647.500 τ.χλμ.. Ο πληθυσμός (κατατάσσεται 45η στον κόσμο) της χώρας είναι 31.575.018 κάτοικοι (εκτίμηση 2018) . Πρόεδρος της χώρας είναι ο Ασράφ Γκανί.

Είναι εξ ολοκλήρου μεσόγεια και ορεινή χώρα. Απέχει από τη θάλασσα (Αραβικό Κόλπο) περί τα 360 χλμ. Το περίγραμμά της μοιάζει με φύλλο δένδρου όπου μίσχος του φέρεται ο μεγάλος διάδρομος, χαράδρα Βακάν, που διασχίζει τη Χώρα από ΝΔ προς ΒΑ.

Γλώσσα

Uzbek language (English)  Lingua uzbeca (Italiano)  Oezbeeks (Nederlands)  Ouzbek (Français)  Usbekische Sprache (Deutsch)  Língua usbeque (Português)  Узбекский язык (Русский)  Idioma uzbeko (Español)  Język uzbecki (Polski)  乌孜别克语 (中文)  Uzbekiska (Svenska)  Limba uzbecă (Română)  ウズベク語 (日本語)  Узбецька мова (Українська)  Узбекски език (Български)  우즈베크어 (한국어)  Uzbekin kieli (Suomi)  Bahasa Uzbek (Bahasa Indonesia)  Uzbekų kalba (Lietuvių)  Usbekisk (Dansk)  Uzbečtina (Česky)  Özbekçe (Türkçe)  Узбечки језик (Српски / Srpski)  Usbeki keel (Eesti)  Uzbečtina (Slovenčina)  Üzbég nyelv (Magyar)  Uzbečki jezik (Hrvatski)  ภาษาอุซเบก (ไทย)  Uzbeku valoda (Latviešu)  Ουζμπεκική γλώσσα (Ελληνικά)  Tiếng Uzbek (Tiếng Việt) 
 mapnall@gmail.com